من ماڪوڙو

اشاعتیں

سنڌسلامت ڪتاب گهر: ھڪ گمنام سپاھيءَ جي ننڍڙي ڪوشش

- ستمبر 17, 2026

ڪڏھن ڪڏھن ڪو ڪم ان وقت ننڍڙو لڳندو آھي، پر وقت گذرڻ سان خبر پوندي آھي تہ ان جا اثر ڪٿي ڪٿي تائين پھتا. 2012ع يا 2013ع جي ڳالہ آھي. ان وقت انٽرنيٽ تي سنڌي ٻوليءَ جو مواد ڳولڻ تمام ڏکيو ھوندو ھو. اسان کي سنڌي متن جي ضرورت ھوندي ھئي؛ سرچ انجڻن لاءِ، تحقيق لاءِ، ۽ ان اميد سان تہ مستقبل ۾ سنڌي ٻولي ڊجيٽل دنيا ۾ وڌيڪ اڳتي وڌندي. اخبارون تہ ھيون، پر گهڻيون اخبارون پنھنجا صفحا تصويرن جي صورت ۾ رکنديُون ھيون. نتيجي ۾ انھن جو سنڌي متن سرچ ڪرڻ يا مشين ذريعي پڙھڻ آسان نہ ھو. سنڌيءَ ۾ فورم بہ گهڻا نہ ھئا. انھن ڏينھن ۾ سنڌسلامت ڊاٽ ڪام انھن ٿورن ھنڌن مان ھڪ ھو، جتي سنڌي لکڻي ۽ بحث لاءِ جاءِ موجود ھئي.اسان ماڻھن کي چوندا ھئاسين تہ سنڌي ۾ بلاگ لکو، Blogger يا WordPress تي سنڌي مواد وڌايو. سائين رشيد سمون سان گڏجي Blogger لاءِ سنڌي ٿيمز ٺاھڻ جي بہ ڪوشش ڪئي. پر اھا ڪوشش ايتري وڏي تحريڪ نہ بڻجي سگهي، جيتري اسان سوچيندا ھئاسين. ساڳئي عرصي ۾ مون ۽ عبيد ٿھيم، سائين رشيد سمون جي رھنمائي ھيٺ سنڌي فونٽن لاءِ ويب سائيٽ بہ ٺاھي ھئي، جيڪا font.sindhsalamat.com جي نالي سان موجود آھي، ان اسان...

مزید پڑھیں

درياء جو پاڻي سمنڊ ۾ وڃڻ زيان ناھي

- ستمبر 16, 2026

مان راولپنڊي وڃي رھيو ھئس. بس ۾ منھنجي ڀرسان واري سيٽ تي پنجاب سان تعلق رکندڙ ھڪ ماڻھو ويٺو ھو. سندس ڳالھائڻ جي لھجي مان مون کي اندازو ٿيو تہ ھو پنجاب جو آھي. جڏھن بس ڄامشوري ۽ ڪوٽڙي وٽان گذري تہ سامھون سنڌو درياھ نظر آيو. درياء ۾ ان وقت پاڻي جو وھڪرو بہ سٺو ھو. اوچتو منھنجي ڀرسان ويٺل ھمراھ بار بار ”ٽِچ ٽِچ“ ڪرڻ لڳو. مون پڇيو ”ڇا ٿيو؟ طبيعت تہ ٺيڪ آھي؟ ھن چيو ”ھي ڏسو، ايترو پاڻي وھي سمنڊ ۾ ھليو ويندو. پاڻيءَ جو ڪيترو وڏو زيان آھي!“ عام طور تي سفر دوران مان ساٿي مسافرن سان بحث مباحثي کان پاسو ڪندو آھيان ۽ پنھنجي ڪم سان ڪم رکندو آھيان. پر ھن ڀيري خبر ناھي ڇو، مان پاڻ کي روڪي نہ سگهيس. مون کيس سمجهائڻ شروع ڪيو تہ درياء جو پاڻي سمنڊ تائين پھچڻ پاڻيءَ جو ضايع ٿيڻ ناھي. مون کيس چيو تہ درياء جي بلڪل آخري ڇيڙي تي رھندڙ ھاري بہ ھن پاڻيءَ تي پنھنجو گذر سفر رکن ٿا. جيڪڏھن درياء جو پاڻي ھيٺين سنڌ تائين نہ پھچندو تہ اتي جون زمينون ڪيئن آباد رھنديون؟ سمنڊ جي ويجهو سنڌ جي زمينن لاءِ تہ درياء جو مٺو پاڻي اڃا بہ وڌيڪ اھم آھي. جيڪڏھن درياء جو تازو پاڻي سمنڊ تائين پھچڻ گهٽجي وڃي تہ سامونڊي لوڻ اندر...

مزید پڑھیں

تعويذ وارو ڪي بورڊ

- ستمبر 14, 2026

سنڌي ٽائپنگ جي دنيا ۾ اڄڪلهه نوان نوان ڪي بورڊ اچي رهيا آهن. Gboard ۽ SwiftKey ۾ ته سنڌي سپورٽ اڳ ئي موجود آهي. امر فياض جو وڏن بٽڻن وارو ”گھڻ ٻولي“ ڪي بورڊ به پنهنجي جاءِ تي هڪ دلچسپ ڪوشش آهي. HelloSindh پاران تيار ڪيل اسمارٽ سنڌي ڪي بورڊ به مون کي خاص طور وڻندو آهي. ان ۾ مختلف لي آئوٽس آهن، جن مان BlackBerry انداز وارو اسمارٽ سجيسشن ۽ لفظ چونڊڻ وارو طريقو منهنجو ذاتي پسنديده آهي. انهن سڀني ڪوششن کي ڏسندي مون به سوچيو ته ڇو نه ڪجهه مختلف ڪري ڏسجي؟ سو، مون مزاق ۽ تجربي طور 8Pen طرز جو هڪ سنڌي ڪي بورڊ فورڪ ڪيو. مون کي خبر آهي ته شايد ڪو ماڻهو هن کي پنهنجو روزاني سنڌي ڪي بورڊ نه بڻائي. پر منهنجو خيال آهي ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو هن جي طريقي کي سمجهي، هڪ هفتي مسلسل استعمال ڪري، ته ان جي اسمارٽ لفظ مڪمل ڪرڻ واري سهولت ۽ هٿ جي يادگيري (muscle memory) گڏجي کيس سنڌي وڌيڪ تيزيءَ سان ٽائپ ڪرڻ ۾ مدد ڪري سگهن ٿا. في الحال هي گوگل پلي اسٽور يا ڪنهن ٻئي اسٽور تي موجود ناهي. مون ان کي GitHub تي رکيو آهي، جيئن جيڪو ماڻهو تجربو ڪرڻ چاهي، اهو ڏسي ۽ آزمائي سگهي. https://github.com/sajjad22/taveezwarokeyboard ...

مزید پڑھیں

ڪراچيءَ کان راولپنڊيءَ تائين — شطرنج، سفر ۽ معمول کان هڪ وقفو

- ستمبر 14, 2026

ڪڏهن ڪڏهن زندگيءَ جي روزاني معمول کان ٿورو پري وڃڻ به ضروري هوندو آهي. آفيس وڃڻ، ڪم ڪرڻ، واپس اچڻ ۽ وري ساڳيو معمول... زندگي ڄڻ هڪ ڊرل وانگر هلندي رهي ٿي. شايد ان ڪري سفر، ڀلي ڪيترو به ٿڪائيندڙ هجي، پنهنجي جاءِ تي هڪ نئون تجربو ضرور ڏئي ٿو. مون کي ٻن ساٿين سان گڏ انٽر ڊپارٽمينٽل شطرنج ٽورنامينٽ لاءِ چونڊيو ويو. ميچ 14 تاريخ تي هئي، تنهنڪري اسان کي 12 تاريخ تي سفر شروع ڪرڻو هو. مان هڪ ٽيم ميٽ سان گڏ بس ذريعي ڪراچيءَ کان روانو ٿيس ۽ 13 تاريخ تي راولپنڊي پهتاسين. تقريبن 24 ڪلاڪن جو سفر هو، اهو به لڳاتار ويٺي ويٺي. بس جون سيٽون به گهڻيون آرامده نه هيون، تنهنڪري راولپنڊي پهچڻ تائين جسماني طور ڪافي ٿڪجي چڪا هئاسين. ٻئي ڏينهن شطرنج جي ميچ کيڏيسين، پر بدقسمتيءَ سان اسان جي ٽيم هارائي وئي. حيرت جي ڳالهه اها هئي ته هن ڀيري هار جو مون تي ڪو خاص اثر نه ٿيو. نه گهڻو ڏک ٿيو، نه مايوسي محسوس ٿي. شايد شطرنج سان منهنجو هي سفر هتي ئي ختم ٿيڻ وارو آهي. ممڪن آهي ته مان وري ٽورنامينٽ نه کيڏان، پر هن سفر جي ياد شايد گهڻي وقت تائين رهندي. ميچ ختم ٿيندي ئي اسان هوٽل واپس آياسين. مون فوراً آن لائن واپسيءَ جون ...

مزید پڑھیں

چاهہ جي چڻنگ ۽ عشق جو ڪو اُلو

- اگست 13, 2026

چاهہ جي چڻنگ ۽ عشق جو ڪو اُلو، جان منهنجي جلائي تہ مان ڇا ڪريان!؟ منهنجا سهڻا سڄڻ، منهنجا پيار پرين، ياد تنهنجي ستائي تہ مان ڇا ڪريان!؟ مان تہ ڪاريهرن کي بہ ڪيري وڌو، کوڙ واسينگ واٽن تي ڊاهي وڌا، عام نانگن کي مارڻ سڻائو مگر، نينهن جو نانگ تہ کائي تہ مان ڇا ڪريان!؟ سمجهه ۾ ڳالهہ مونکي اچي ڪانہ ٿي، حوصلہ سڀ هتي هار کائي ويا، حسن هلچل مچائي تہ مان ڇا ڪريان، برهہ بيخود بڻائي تہ مان ڇا ڪريان!؟ مونکي روئيندو ڏسي پوءِ بہ افسوس آ موٽ ۾ هن چڙي ائين چيو اي حليم ڪوئي ماڻهو جي مدھوش ۽ مست ٿي حال پنھنجا وڃائي تہ مان ڇا ڪريان!؟ حليم باغي.